Katarakt ameliyatı için öneriler (Hastamıza vermek üzere…)

KATARAKT AMELİYATI OLACAK HASTALAR İÇİN BİLGİLENDİRME FORMU

Katarakt (aksu) nedir?

Katarakt bulunan hasta; bulanık görme, kamaşma veya ışığa duyarlılığın artışı, gözlük numaralarının sık değişmesi, bir gözde çift görme, okuma için daha parlak ışığa ihtiyaç duyma, renklerde soluklaşma veya sararma, gece veya çok parlak ışıkta görme bozukluğu, ışıkların çevresinde haleler gibi şikayetlerle doktora gelir. Dünyada yaklaşık 20 milyon kişi katarakt nedeniyle kördür. Her yıl dünyada milyonlarca kişi katarakt ameliyatı olmaktadır.

Katarakt, normalde şeffaf olan göz merceginin bulutIanmasıdır. Gözün başlıca iki görme mekanizmasının biri olan göz merceği (ya da lens), gözbebeginin tam arkasındadır. Mercekteki bulutlanma, görmek için gerekli olan ışığın geçmesini önler. Katarakt, genellikle bir gözde başlamasına ragmen zamanla iki gözü de etkiler. Yaşlandıkça herkes az çok mercek bulutlanmasına maruz kalır. Buna göre 60 yaşın üstündeki insanın çogunda bir dereceye kadar katarakt vardır.
Kataraktların meydana gelmesinde tek faktör yaş değildir. Şeker hastalığı, kortizonlu ilaçlar kullanılması, bazı vücut ve gözdeki diğer hastalıklar katarakt oluşumuna katkıda bulunur. Bazen bir bebek kataraktlı olarak dogar veya dogumdan az zaman sonra gözünde katarakt belirebilir.

Katarakt hakkında yanlış bilinenler;

· Gözlerin fazla kullanılmasıyla meydana gelmez;
· Kanser değildir;
· Bir gözden diğerine geçmez;
· Kalıcı körlük sebebi değildir.

Ne zaman ameliyat olmalısınız?

Ameliyat olma kararı, yaş, meslek ve hayat tarzı gibi faktörlere baglı olarak insandan insana degişir. Bazı durumlarda, eğer kataraktın başka göz komplikasyonlarına yol açma tehlikesi varsa erken yapılması tavsiye edilir. Eski ameliyat tekniklerinde kataraktın “olgunlaşmasını” beklemek (gözü tamamen kapatmasını) tavsiye edilirdi. Günümüzde bu geçerliliğini yitirmiştir. Uygun zamanı daha çok hastanın şikayetleri ve doktorun muayenesi belirlemektedir. Kataraktın alınması için olgunlaşması şart değildir. Görsel ihtiyaçlarınız gerektirdiğinde katarakt ameliyatı olabilirsiniz. İşinizi yapmaya, güvenli olarak araba kullanmaya, rahat rahat okuma ve televizyon seyretmeye yeterli görüşünüz olup olmadığına karar vermelisiniz. Yemek pişirme, alış-veriş yapma, bahçe işleri veya ilaçlarınızı zorluk olmadan kullanabilme gibi günlük işlerinizi yapabiliyor musunuz? Eğer bunlarda zorluk çekiyorsanız ameliyat olmanız gerekiyordur. Kataraktı fazla ilerlemeye bırakmak komplikasyonların daha sık olmasına yol açabilir

Tedavi seçenekleri nelerdir?

Tek kesin tedavi şekli ameliyatla doğal merceğin yerine yapay mercek yerleştirilmesidir. Diğer tedaviler sadece geçici fayda sağlayabilir.
Katarakt çıkartılması yapılan ameliyatlar arasında başarılı olunanlardan biridir. (%90-95 civarında) Genellikle lokal (iğne ile) ya da topikal (damla ile) anesteziyle yapılır ve 30-60 dakika sürebilir. Lokal ya da topikal yapılması gerekliliği hasta ve doktora göre değişir.  Genellikle dikişsiz (Fako-LASER) yapılsa da ameliyat sırasında dikişli teknik (EKKE) kullanmak gerekebilir. Eğer retina, görme siniri veya korneada anormal bir durum yoksa genellikle görme artışıyla sonuçlanır. Ameliyat sonrası bazı hastalarda gözlük kullanmak gerekebilir.

Ameliyat sonucu ne gibi problemler gelişebilir?

Vücuttaki bütün ameliyatlarda komplikasyon yani istenmeyen olumsuz hadiseler gelişme riski vardır. Bu riskin “hiç” olmadığını söyleyen kişilere itibar edilmemelidir. Bu riskler oldukça düşük olasılıkla olsalar da gelişmiş olsa bile her ülkede, özel, devlet, üniversite dahil her hastanede ve her doktor ile gelişebilir. Bu riskleri sıfırlama imkanı olmamakla beraber alınan önlemlerle risk azaltılabilir. Katarakt ameliyatları için bu problemler basit kornea ödeminden gözün alınmasına kadar gidebilen çok sayıda istenmeyen etkiyi içerir. Çok ciddi ve geriye dönüşsüz komplikasyonlar yüzde birlerden daha düşük oranlarda görülür. Katarakt ameliyatlarının çok büyük kısmı sorunsuz ve problemsiz olarak sonuçlanır.

Ameliyat günü nelere dikkat edilmelidir?

  • Ameliyattan bir gün önce antibiyotik damlanızı doktorunuzun önerisine göre (vigamox, okacin, ciloxan, exocin, tobrex, , zymar vs.) en az 6 saat arayla olmak üzere uykuya kadar damlatınız. Sabah damlanızı 1 kere daha damlatınız ve ameliyat olacağınız yere geliniz.
  • Doktorunuz ameliyattan önce kullanılmak üzere antibiyotik damlanız dışında ağızdan antibiyotik antibiyotik ilaç ve iltihap önleyici damla verebilir. Tavsiyesine uyunuz.
  • Yanınızda mutlaka bir refakatçi bulundurunuz.
  • Sağlık karneniz veya kimliğiniz yanınızda bulunsun.
  • AMELİYAT ÖNCESİ YAPTIRDIĞINIZ TÜM TETKİKLER YANINIZDA BULUNSUN VE BUNLARI DOSYANIZA EKLETİN.
  • Ameliyattan önce çok ağır olmamak kaydıyla yemek yiyebilirsiniz. Ancak çocuk yaş grubu ve kişiye özel nedenlerden ötürü uyutularak ( genel anestezi altında ) bu operasyon gerçekleştirilecekse 8 saat öncesinden hiçbir katı veya sıvı gıda (su dahil!) almayınız.
  • DİABET, HİPERTANSİYON, ASTIM GİBİ SİSTEMİK HASTALIKLAR İÇİN KULLANILAN İLAÇLAR AMELİYAT GÜNÜ KESİLMEMELİDİR. İnsülin dozuna, oral antidiabetik tedaviye, diete uymaya her zamanki gibi devam edilmelidir. Bunlarda değişiklik yapılmaz.
  • KAN SULANDIRICI İLAÇLAR VE ASPİRİN KULLANIMI VARSA DOKTORUNUZA İLETİNİZ ve doktorunuz gerek görürse onun önerisine göre ameliyattan 1 hafta kadar önce doktor kontrolünde ara veriniz. (Ağrı kesicilerin önemli bir kısmı kanı sulandırıp kanama riskini arttırdığından doktorunuza danışınız.)
  • Ameliyat günü sistemik olarak kullandığınız ilaçlarınızı yanınızda getirmenizde fayda vardır.
  • PROSTAT İLACI KULLANIYORSANIZ ÖZELLİKLE BELİRTİNİZ. ÇÜNKÜ BU TİP İLAÇLARI KULLANAN İNSANLARDA AMELİYATLARDA EK ÖNLEMLER ALMAK GEREKMEKTEDİR.
  • Değerli eşyalar (mücevher, yüzük gibi takılar ve diğerleri) evde bırakılmalıdır, ameliyat sırasında yanınızda olmamalıdır.
  • Ameliyat günü yüz iyice yıkanmalıdır ve makyaj yapmaktan, losyon ve parfüm kullanmaktan kaçınılmalıdır.
  • Ameliyat günü hastaneye gelirken eşofman, pijama gibi rahat ve temiz kıyafetlerle gelinmelidir.
  • Ameliyat sırasında ayrıca sterilite açısından size verilen özel ameliyat kıyafetleri giyilecektir.
  • Ameliyat sırasında başınızı veya gözünüzü bir süre için hareket ettirmemeniz gerekmektedir.
  • Ameliyat bittikten bir süre sonra doktorunuza danışarak evinize dönebilirsiniz. Doktorunuz sizi ilk 36 saat içinde tekrar muayeneye çağıracaktır.
  • Eve yalnız dönülmemesi, araba kullanılmaması gerekir.

İyileşme ne kadar sürer?

  • Ameliyattan sonra hastanın normal görüşe kavuşması için geçen süre, ameliyatın zorluğuna, kataraktın sertliğine bağlı olarak değişir.
  • Genelde 1 hafta – 15 gün içerisinde iyi bir görme noktasına gelinir.
  • Hasta genelde 15-30 gün arasında tamamıyla iyileşir.

Ameliyat sonrası risk var mıdır?

  • HER CERRAHİ MÜDAHALEDE MUTLAKA RİSK VARDIR ve enfeksiyonda bunlardan en önemlisidir.
  • Hastaya önlem olarak ameliyat öncesi ve sonrasında antibiyotikli damla verilir.
  • Ameliyat olan kişinin damlasını doğru kullanması önemlidir. Ciddi enfeksiyonlar genellikle ilk günlerde oluştuğundan özellikle ilk 48-72 saat içinde enfeksiyona karşı çok dikkat etmesi ve hijyen şartlarına uyması gerekir.
  • AMELİYAT SONRASI DÖNEMDE GÖRMEDE ANİ AZALMA, ŞİDDETLİ AĞRI VE YOĞUN ÇAPAKLANMA DURUMUNDA MÜMKÜN OLAN EN KISA ZAMANDA HASTAYE BAŞVURULMALIDIR.

Ameliyattan sonra nelere dikkat edilmelidir?

  • Ameliyatlı gözünüzü ovuşturmayın ve baskı uygulamayın.
  • Kabızlık, öksürük gibi durumlar  ameliyatınızı tehlikeye atacak şekilde zorlanmalar oluşturabilir. Mevcutsa doktorunuzu bilgilendirin.
  • Ameliyat sonrası ilk günler ağır beslenme şekillerinden kaçının.
  • İlk günlerde ameliyatlı gözünüzün bulunduğu tarafa yatmamaya özen gösteriniz.
  • Ameliyatlı göz, özellikle ilk günlerde su ve sabunla fazla temas etmemelidir. Ancak, yüzünüzü silerek temizleyebilirsiniz.
  • BANYO İHTİYACINIZI İKİNCİ HAFTA GÖZÜNÜZE SU KAÇIRMADAN HAFİF BİR DUŞ ALMA ŞEKLİNDE YAPABİLİRSİNİZ.
  • İlk 2 hafta yüzmek yasaktır. Yüzme, dalma ve diğer su sporlarını ne zaman tekrar yapabileceğinizi göz doktorunuza danışın.
  • Ameliyat olan gözünüzde ilk bir kaç gün ışığa karşı hassasiyet, sulanma, batma hissinin olması ve hafif bir kızarıklık normaldir.
  • Eğer dışarı çıkacaksanız, rüzgarlı ve güneşli havalarda koruyucu gözlük kullanın.
  • Okuma, televizyon izleme, yürüyüş yapma gibi günlük aktivitelerinize devam etmenizde sakınca yoktur.
  • İlk günlerde bulanık görme normaldir, takip eden günlerde giderek görmeniz netleşecektir.
  • Ameliyat sonrası eski gözlüklerinizi kullanmanızda sakınca yoktur. Ancak göz numaralarınız değiştiğinden yeni gözlüklere kadar iyi göremeyebilirsiniz.
  • Ameliyat sonrasında yeni gözlükleriniz 3-6 hafta sonra verilecektir.
  • Namaz kılmanın veya öne eğilmenin bir sakıncası yoktur. Ağır bedensel hareketlerden kaçının, ağır yük kaldırmayın ve taşımayın.
  • Doktorunuz kontrollerden sonra size onay vermeden, otomobil kullanmayın.
  • En önemlisi, ameliyat sonrası doktorunuzun önerdiği ilaçları zamanında kullanın ve kontrollere mutlaka zamanında gidin.

Ameliyat sonrası kullanılacak ilaçlar nelerdir?

  • Doktorunuz başka bir şekilde tavsiye etmediyse;
  • Antibiyotik damlalarınız (OKACİN, CİLOXAN, EXOCİN, TOBREX, VİGAMOX, ZYMAR, ……………………………. vs.) ameliyat günü SAAT BAŞI olarak başlanır.
  • Steroidli (kortizonlu) damlalarınız (DEXASİNE, ONADRON, PREDFORTE, MAXİDEX, …………………………. vs.) ameliyat günü SAAT BAŞI olarak başlanır.
  • Doktorunuzla olan kontrollerinizde bu sık kullanım düşürülür ve yaklaşık 1 ay sonra ilaçlar kesilir.
  • İlaveten gözünüzün durumuna göre NEVANAC, ACULAR-LS, VOLTAREN,………………….. vs. gibi göz damlaları günde 4 defa 1 damla olacak şekilde başlanabilir.
  • Damla kullanırken DAMLALAR AYNI SAATE DENK GELİYORSA ARADA EN AZINDAN 10 DAKİKA SÜRE BIRAKARAK DAMLALARINIZI KULLANINIZ. Üst üste damlatıldıklarında ikinci damla ilk damla etkisini gösteremeden ilk damlayı ortamdan uzaklaştırır.
  • Ağızdan kullanılmak üzere bazı ilaçlarda verilebilir. (Diazomid, Kalinor, Cipro, Augmentin ………………………. vs.) Bunların sıklığı genellikle günde 1-2 keredir.
  • Damlaları damlatırken alt göz kapağından hafifçe aşağı çekerek göz kapağının iç kısmına damlatmaya dikkat ediniz. Gözü üst kapaktan  açmaya çalışmak göz üzerinde baskı oluşturur.

Kontrole ne zaman gelmelisiniz?

Ameliyat gününden sonraki gün, 1. hafta, 2. hafta, 1. ayın sonunda ve gerekirse 3. ay kontrollere çağrılır. Bu kontroller gerektiğinde daha sık yapılabilir.

RESME TIKLADIĞINIZDA TAM BOY GÖRÜP YAZDIRARAK HASTANIZA TARİF AMACIYLA VEREBİLİRSİNİZ…..